Marceli Galewski

Życiorys

Marceli Galewski urodził się w Łodzi około 1900 roku. Wzrastał w bogatej, zasymilowanej rodzinie żydowskiej, co miało istotny wpływ na jego późniejsze życie i działalność. Był absolwentem Politechniki Warszawskiej, gdzie kształcił się na inżyniera elektryka. Jako kapitan Wojska Polskiego, odgrywał istotną rolę w wojskowej strukturze kraju.

W czasie niemieckiej okupacji, Marceli Galewski znalazł się w getcie warszawskim, gdzie aktywnie uczestniczył w pracy organizacyjnej. Był jednym z kluczowych pracowników warszawskiej centrali żydowskiej organizacji charytatywnej o nazwie CENTOS. Niestety, jego losy wkrótce uległy dramatycznym zmianom, gdy został deportowany do obozu zagłady w Treblince.

W Treblince, po przeprowadzonej selekcji, został wyznaczony do pracy i mianowany starszym obozu (Lagerälteste). Zimą 1942/1943 roku, Marceli zachorował na tyfus, co doprowadziło do jego zastąpienia przez Benjamina Rakowskiego. Po tragicznej śmierci Rakowskiego z rąk Niemców, Galewski powrócił na swoje poprzednie stanowisko, stając się jednym z liderów obozowej konspiracji.

Pełnił również rolę w tzw. Komitecie Organizacyjnym i był jednym z kluczowych organizatorów zbrojnego buntu w obozie, który miał miejsce 2 sierpnia 1943 roku. Wg relacji Abrahama Kolskiego, w trakcie powstania udało mu się zbiec z obozu. Po przejściu kilku kilometrów, zdesperowany i przekonany o niemożności dalszej ucieczki, popełnił samobójstwo.

Po zakończeniu II wojny światowej, 1945 roku, z okazji drugiej rocznicy powstania w getcie warszawskim, gen. Michał Rola-Żymierski pośmiertnie odznaczył Marcelego Galewskiego oraz Juliana Chorążyckiego Krzyżem Walecznych, co jest dowodem uznania za ich niezwykłą odwagę i poświęcenie w obliczu najstraszniejszych warunków.

Kontrowersje

Pochodzący z Łodzi, dr Stefan Galewski, podniósł kontrowersyjną tezę po zakończeniu II wojny światowej. Z jego słów wynika, że liderem powstania w Treblince był jego kuzyn, Bernard Galewski. Urodzony w Łodzi około 1900 roku, Bernard na co dzień pracował jako inżynier budownictwa.

Przypisy