Józef Pilarski
Józef Pilarski, urodzony 28 lutego 1893 roku w Łodzi, a zmarły 9 lipca 1972 roku w tym samym mieście, był postacią niezwykle znaczącą w polskim świecie sztuki. Był on nie tylko utalentowanym aktorem teatralnym i filmowym, ale także reżyserem teatralnym oraz dyrektorem teatru.
Jego działalność artystyczna przyczyniła się do rozwoju kultury teatralnej w Polsce, a jego osiągnięcia pozostają w pamięci wielu miłośników sztuki.
Spis treści
Życiorys
Józef Pilarski to postać, która zyskała uznanie jako aktor samouk. Rozwijał swoje umiejętności aktorskie w sposób prywatny, a jego kariera rozpoczęła się w 1905 roku, kiedy to został usunięty z gimnazjum za uczestnictwo w strajku szkolnym. Już od 1910 roku brał udział w spektaklach łódzkich teatrów amatorskich, co zainicjowało jego długą i owocną drogę na scenie.
W 1923 roku zainaugurował w Łodzi Teatr Popularny, w którym jednocześnie pełnił rolę dyrektora oraz aktora. Jego zaangażowanie w sztukę nie zakończyło się na tym etapie. W marcu 1945 roku zrealizował pierwsze powojenne przedstawienie w Łodzi, które nosiło tytuł „Nasza jest Łódź”. W 1949 roku zyskał jeszcze większe uznanie, odgrywając tytułową postać w inaugurującym widowisku nowo powstającego Teatru Nowego, które nosiło nazwę „Brygada szlifierza Karhana”. Jego związki z Teatrem Nowym trwały aż do przejścia na zasłużoną emeryturę 31 sierpnia 1965 roku.
Pilarski był także aktywnym działaczem społecznym; przez wiele lat zasiadał w Zarządzie Towarzystwa Przyjaciół Łodzi. Nie można zapominać o jego synu, Wojciechu Pilarskim, który również podjął działalność aktorską.
W Łodzi, w budynku, gdzie Józef Pilarski mieszkał przy ulicy Zachodniej 2, znajduje się tablica poświęcona jego pamięci. Ponadto jedna z ulic w tym mieście została nazwana jego imieniem. Warto również wspomnieć, że aktor spoczywa na Starym Cmentarzu w Łodzi, w części rzymskokatolickiej.
Filmografia
Filmografia Józefa Pilarskiego to bogaty zbiór dzieł, w których wziął udział jako aktor. Oto niektóre z jego ról:
- Mój drugi ożenek (1963), reż. Z. Kuźmiński – Jarocki,
- Milczenie (1963), reż. K. Kutz,
- Jadą goście jadą… (1962), reż. A. Trzos – Chłop, pokazujący drogę na Grunwald,
- Skarb kapitana Martensa (1957), reż. J. Passendorfer – Knotek, pracownik sieciarni,
- Cień (1956), reż. J. Kawalerowicz – Akordeonista,
- Podhale w ogniu (1955), reż. J. Batory – Ojciec Wawrzka,
- Trzy opowieści (1953) (odc. 3), reż. E. Poleska – Wojciech Wierzbicki,
- Sprawa do załatwienia (1953), reż. J. Rybkowski – Mężczyzna na meczu bokserskim,
- Piątka z ulicy Barskiej (1953), reż. A. Ford – Sędzia,
- Młodość Chopina (1951), reż. A. Ford – Stary chłop, ojciec Ani,
- Gromada (1951), reż. J. Kawalerowicz – Stary chłop,
- Za wami pójdą inni (1949), reż. A. Bohdziewicz – Krawiec,
- Stalowe serce (1948), reż. Stanisław Januszewski – Stary robotnik,
- Jasne łany (1947), reż. E. Cękalski – Chłop, „ja bym powiedział”.
Jego dorobek artystyczny jest bardzo różnorodny, pokazując umiejętności w różnych rolach filmowych.
Odznaczenia i nagrody
Józef Pilarski, znany z wybitnych osiągnięć artystycznych, został uhonorowany licznymi odznaczeniami, które świadczą o jego wkładzie w kulturę i sztukę. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:
- Złoty Krzyż Zasługi, przyznany 17 lutego 1950 roku, na mocy postanowienia prezydenta RP Bolesława Bieruta. To wyróżnienie zostało nadane za wybitną działalność artystyczną w Państwowym Teatrze Nowym w Łodzi,
- Nagroda Miasta Łodzi, otrzymana w 1956 roku, za długotrwałą działalność w łódzkim środowisku roboczym oraz szereg doskonałych kreacji aktorskich,
Przypisy
- Nagrody Miasta Łodzi [online], BIP ŁÓDŹ [dostęp 04.10.2021 r.]
- Słownik biograficzny teatru polskiego. T. 2. Warszawa: PWN, 1994 r., s. 552. ISBN 83-01-11260-3.
- M.P. z 1950 r. nr 25, poz. 262.
Pozostali ludzie w kategorii „Kultura i sztuka”:
- Agnieszka Kowalska (aktorka)
- Piotr Mokrosiński
- Piotr Marczewski
- Aleksandra Ziółkowska
- Leon Hirszenberg
- Aleksander Klugman
- Andrzej Wiktor Mikołajewski
- Irena Wiley
- Tadeusz Kozłowski (dyrygent)
- Kasia Popowska
- Wiktor Skrzynecki
- Carl Rosini
- Barbara Kurowska
- Włodzimierz Cygan
- Wojciech Żółtowski (reżyser)
- Łukasz Płoszajski
- Bogumiła Kłopotowska
- Andrzej Wojciechowski (muzyk)
- Wojciech Lemański (muzyk)
- Irmina Romanis
Oceń: Józef Pilarski
Średnia ocena: 4,78Liczba ocen: 5
Dołącz do nas na Facebooku!
Odkrywaj, dyskutuj i dziel się tym, co najlepsze. Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco z lokalnymi wydarzeniami w Łodzi.