Biała Fabryka Geyera

Historia

W 1835 roku rozpoczęto budowę imponującej przędzalni oraz tkalni mechanicznej, która miała swoją lokalizację na terenie posesji przy ulicy Piotrkowskiej 282/284. Po zakończeniu prac w 1837 roku, nowa fabryka zyskała miano „Białej Fabryki”, głównie ze względu na białą elewację, która odróżniała ją od późniejszych przemysłowych budynków w Łodzi. Już w 1838 roku, Ludwik Geyer zdecydował się na zainstalowanie w obiekcie pierwszej w Łodzi maszyny parowej o mocy 60 KM, co zapoczątkowało mechanizację przemysłu włókienniczego. To wydarzenie wiązało się z powstaniem pierwszego komina fabrycznego, który z dumą dominował nad krajobrazem.

Zaledwie dwa lata po uruchomieniu, do głównego budynku dobudowano trzypiętrowy pawilon fabryczny, a w 1848 roku wzniesiono kolejny trzypiętrowy budynek. W 1840 roku fabryka zatrudniała około 600 pracowników, co świadczy o jej dynamicznym rozwoju.

W budowie fabryki Geyer zyskał wsparcie finansowe od rządu. Dzięki preferencyjnej pożyczce udzielonej mu przez Bank Polski w wysokości 400 000 złotych, a także dodatkowymi pożyczkami, jego inwestycje mogły nabrać tempa. Zaciągnięcie 175 769 złotych pożyczki kaucyjnej oraz 24 230 złotych z kasy miejskiej umożliwiło stworzenie w 1839 roku obiektu, który stał się najnowocześniejszą fabryką w całym Królestwie. Geyer zainwestował w maszyny od renomowanego producenta, braci Cockerill z Belgii. W otwartej przędzalni zainstalowano 7584 wrzeciona oraz 180 warsztatów tkackich.

Sama struktura budynków fabrycznych stanowi doskonały przykład architektury przemysłowej, wykonanej w stylu klasycystycznym, inspirowanej architekturą mieszkalną.

W 1959 roku Biała Fabryka została przekazana Muzeum Historii Włókiennictwa, które od początku 1960 roku cieszyło się statusem samodzielnej placówki muzealnej. W 1975 roku zmieniono nazwę instytucji na Centralne Muzeum Włókiennictwa. Niezwykłe walory historyczne i architektoniczne fabryki zostały docenione, a w 2015 roku obiekt uzyskał status pomnika historii.

Przypisy