Maria Wedmanowa

Życiorys

Maria Wedmanowa, pochodząca z łódzkiej rodziny robotniczej, doświadczyła wielu trudności w swoim życiu. Osierocona w młodym wieku, musiała od dwunastego roku życia podjąć pracę w przemysłowych fabrykach, m.in. w zakładzie Geyera. W bardzo wczesnym okresie swojego życia zetknęła się z Komunistyczną Partią Polski (KPP), gdzie zaangażowała się w kolportaż prasy o treści komunistycznej i przechowywała zakazane materiały w swoim domu.

W roku 1928 Maria zawarła związek małżeński z Adamem Wedmanem, który również był aktywnym działaczem KPP. W Łodzi kierowała lokalną organizacją partyjną KPP na obszarze Chojny, co świadczy o jej zaangażowaniu w sprawy polityczne i społeczne regionu.

W trakcie II wojny światowej, w czasie niemieckiej okupacji, Wedmanowa kontynuowała swoją aktywność w tajnych strukturach odradzającego się ruchu komunistycznego w Łodzi. Wspólnie z mężem uczestniczyła w spontanicznych akcjach sabotażowych, a od 1941 roku zostali włączeni w działalność lewicowej organizacji podziemnej, Front Walki o Naszą i Waszą Wolność, w której Maria odgrywała znaczącą rolę jako członek kierownictwa.

Po utworzeniu Polskiej Partii Robotniczej (PPR) oraz integracji Frontu Walki, Maria objęła stanowisko I sekretarza komitetu dzielnicowego Łódź Górna-Prawa. Jej mieszkanie stało się bazą dla wielu kluczowych spotkań i narad kierownictwa łódzkiej PPR. Tam również przechowywano broń, znajdował się punkt kontaktowy dla kolporterów wydawnictw lewicowych oraz skład medykamentów dla partyzantów. W obszarze tej działalności współpracowała z innymi działaczami, m.in. z Mieczysławem Moczarem, Ignacym Loga-Sowińskim, Adelą Jaranowską-Medyńską i Stefanem Przybyszewskim.

Niestety, 18 kwietnia 1943 roku, Wedmanowie zostali aresztowani. Maria, aby chronić swoich towarzyszy przed denuncjacją, po dziesięciu dniach brutalnego śledztwa, podjęła dramatyczną decyzję o samobójstwie w celi więzienia kobiecego przy ul. Gdańskiej 13 (Frauengefängnis, Danziger Strasse 13). Po jej śmierci ciało Marii zostało pochowane na cmentarzu, który był wówczas jedynym dostępnym miejscem pochówku dla Polaków w Łodzi, na cmentarzu św. Wojciecha w Chojnach.

Po zakończeniu wojny, jej ciało zostało ekshumowane i przeniesione na Stary Cmentarz przy ul. Ogrodowej, do specjalnej kwatery dla działaczy PPR. Maria Wedmanowa jest także patronką ulicy w przemysłowej części łódzkiej dzielnicy Górna, co stanowi trwałe przypomnienie jej wkładu w historię i walkę o ideały, którym była wierna.

Przypisy